Türkiye'de gezilecek yerler bizden sorulur...
facebook twitter google pinterest tumblr
Gezi Rehberi
» » » Ayvalıkta Gezilecek Yerler

Ayvalıkta Gezilecek Yerler

Midilli Adasının tam karşısındaki Ayvalık benzersiz kumsallar ve doğa harikası adalarla çevrili. Eski bir Rum yerleşimi olan Ayvalık Rumlardan kalma sivil mimari örnekleri kadar, yeşille mavinin kucaklaştığı doğasıyla da görenleri hayran bırakıyor. Gökyüzü, deniz, ormanlar günün her saati farklı renklere bürü­nebiliyor, bu renk cümbüşünün gizemi ise aydınları ve sanatçıları Ayvalık’a çekiyor.

Ayvalıkta Gezilecek Yerler
Ayvalık ve çevresinde geçirdiği büyük depremler nedeniyle antik kalıntılara rast­lanmıyor. 18. yüzyılın sonlarında hızla gelişmeye başlayan ilçede yerleşim limana bakan tepeden sahile doğru yayılmış ve kısa sürede Ege'nin en önemli limanlarından biri olmuş. Bu gelişimdeki en önemli faktörün Ayvalık’a verilen özerklik statüsü olduğu kabul ediliyor. Özerklik çok sayıda Rum’un buraya yerleşmesini sağlarken, tanınan ayrıcalıklarla zengin bir ticaret kenti olmasını sağlamış. Bir yandan da Yunan milliyetçiliğinin kalelerinden biri olmuş, İzmir ve Sakız’dan sonra üçüncü Yunan Akademisi 1803 yılında Ayvalık’ta açılmış. Bu dönemde Ayvalık’ta yüzden fazla yağhane varmış, İstanbul’un zeytinyağı ihtiyacı karşılandığı gibi Rusya’ya bile ihracat yapılırmış. 1821 Mora isyanında Ayvalık Rumları da ayaklanınca ilçeden sürülmüş ve mallarına el konulmuş. 1824’te geri dönmelerine izin verilmiş, ancak özerkliği kaldırılınca ilçenin gelişimi durmuş. 1880 yılında limanının genişletilmesiyle eski canlılığını yeniden kazanan Ayvalık’ta Fransa, İngiltere, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, İtalya'nın konsolosluklarıyla, Osmanlı Bankası, Atina Bankası, Viyana Kredi Bankasının şubeleri varmış. Bu yıllarda Ayvalık katıksız bir Rum yerleşimiymiş; 1914’te 30 bin olan nüfusun yalnızca 184’ü Türk'müş. İlçenin nüfusunun günümüzde de bu kadar olduğu hatırlanacak olduğunda, o dönemki büyüklüğü daha iyi anlaşılır.

Ayvalıkta Gezilecek Yerler

İlçenin sokakları eski yaşamların izleriyle dolu; Rumlardan kalma evler, okullar, kiliseler her şey geçen yüzyılın başındaki gibi duruyor. Birbirine bitişik olarak inşa edilmiş Ayvalıktaki evleri genelde üç katlı; evlerin ön cepheleri cumbalarla, sütunlarla, alınlıklarla süslü. Kapı ve pencere söveleri sarımsak taşından inşa edilmiş evlerin giriş kapılarının üstündeki alınlıklarda da yapım tarihleri yazıyor. Kuşkusuz ilçenin en görkemli yapıları kiliseler; mübadeleden sonra Ayvalıktaki kiliselerin dördü camiye çevrilmiş, altı kilise de başka amaçlarla kullanılarak günümüze ulaşmış. En iyi korunmuş kilise ise İsmet Paşa Mahallesindeki Taksiyarhis Kilisesi. Mübadeleden sonra depo olarak kullanılan yapının kapıları kapalı. Yöreye özgü sarımsak taşından 1844 yılında inşa edilen yapının ikonastasis, ambon ve despot koltuğu gibi ahşap unsurlarının yanında ikona ve freskleri de büyük ölçüde korunmuş. Yakınlarındaki Saatli Cami’nin kilise olduğu dönemden kalma çan kulesinin üstündeki saati hala çalışıyor. Her saat başı saatin çanı çalarak Ayvalıklılara zamanı bildiriyor. Hamdi Bey Mahallesindeki Çınarlı Camisi de mübadeleden sonra camiye çevrilmiş. Ön cephesi eski Yunan tapınaklarını andıran Faneromeni Kilisesi ise aslında bir ayazma yani kutsal bir su kaynağıymış. İlçedeki tek tarihi cami ise Sakarya Mahallesindeki Hamidiye Camisi.

Ayvalık yakınlarındaki Tımarhane Adası olarak bilinen Hakkıbey Yarımadası'nda da akıl hastalarına şifa verdiğine inanılan Hagia Paraskevi Manastırı'nın kalıntıları yer alıyor.

Ayvalık doğal güzellikleriyle de benzersiz, anlatılanlara bakılırsa şeytan bile Ayvalık’ı mesken tutmuş. Sarımsaklı’dan Ayvalık'a giden yolun solunda sarp kayalıklara üzerinde yuvarlak bir sofrayı andıran Şeytan Sofrası yer alıyor. Eski bir lav birikintisi olan kayalığın üstünde yer alan demir kafes içine alınmış oyuğun şeytanın ayak izi olduğu kabul ediliyor. Bu noktadan görülen manzara özellikle güneşin batışında olağanüstü, Ayvalık’tan Midilli’ye kadar tüm bölge seyredilebiliyor.


1995 yılında tabiat parkı ilan edilen Ayvalık adalarına yerleşim yasaklanmış. Tabiat parkının sınırları Sarımsaklı Badavut’tan başlayıp Çatal Tepeye kadar uzanıyor. Ülkemizdeki 17 tabiat parkının en büyüğü olan 17.900 hektarlık Ayvalık Adaları Ta­biat Parkı’nda 750 bitki ve 86 kuş türü varlığını sürdürüyor, üstelik bu bitkilerden dördü endemik. Tabiat Parkı sualtı zenginliği açısından da çok önemli, dünyanın en güzel mercanlarının burada olduğu söyleniyor. Denizin altındaki renk cümbüşü de dalış tutkunlarının buraya akın etmesini sağlıyor.

Mübadelede Ayvalık'a Girit, Rumeli ve Midilli Adasından Türkler gelmiş. Mübadiller geldikleri yerlerin kültürünü de Ayvalık'a taşımış, ilçenin kozmopolit kültürüne yeni renkler katmış. Ayvalık'ın çevresi uçsuz bucaksız zeytinliklerle kaplı, bu yüzden ekonomi de, sanayi de büyük ölçüde zeytine bağlı. Sabun ve zeytinyağı fabrikalarının yanı sıra turizm de önemli bir geçim kaynağı.

Sarımsaklı

Ayvalık’a 7 km uzaklıktaki Küçükköy Sarımsaklı (Sarımsak) olarak da adlandırılıyor. Sarımsaklı aynı zamanda Küçükköy sınırları içinde yer alan yarımadanın adı. Burada toplam uzunluğu 5 kilometreyi, eni ise 50 ile 100 metreyi bulan Sarımsaklı kumsalı yer alıyor. Sarımsaklının kumunun çok şifalı olduğu söyleniyor. Kumu gibi taşı da ünlü; sarımsak taşı dayanıklılığı, kolayca işlenebilmesi ve rengi nedeniyle tarih boyunca Ayvalık yöresinin en önemli yapı malzemesi olmuş, önemli yapıların tümü sarımsak taşından inşa edilmiş.

Cunda Adası

Ayvalık koyundaki irili ufaklı 22 adadan yalnızca Türkiye’nin Ege’deki dördüncü büyük adası olan Cunda’da yerleşim bulunuyor. Cunda, bozulmamış mimari dokusu ve doğasıyla dünya gözüyle görülmesi gereken yerlerin başında geliyor. Günümüzde Alibey Adası olarak adlandırılan ve İtalyancada yelken açmak anlamına gelen Cunda Rumlarca Moshonisi (Güzel kokulu) olarak adlandırılıyordu. 1862 yılında belediye örgütü kurulan Cunda’da o yıllarda 80 Türk ve 5470 Rum yaşıyormuş. 1944 depreminde can kaybı olmamasına rağmen adadaki yapılar büyük zarar görmüş ve Cunda gerilemeye başlamış. 1952’de yapılan oylamayla belediye olmaktan çıkmış ve mahalle yapılarak Ayvalık’a bağlanmış. Çam ormanları ve uçsuz bucaksız zeytinliklerle kaplı Cunda bugün diğer tatil yöreleri gibi betonlaşmadıysa bunu doğal ve tarihi sit alanı olmasına borçlu.


Cunda adası merkezindeki Rumlardan kalma evler ve dükkanlar da çok farklı. Yüksek tavanlı ve neoklasik tarzdaki yapılar yöreye özgü sarımsak taşı ve tuğladan inşa edilmiş. Birbirinden güzel sivil mimari örneklerinin görüldüğü Cunda’da çok sayıda kilise ve manastır kalıntısı da var. 1944 depreminde hasar gören Taksiyarhis Kilisesi, adada varlığı bilinen yedi Rum kilisesinin en iyi durumda olanı. Aşıklar Tepesindeki Hagios Ioannes Kilisesi ise yanındaki bir değirmenle birlikte onarılarak Necdet Kent Kütüphanesi olarak kullanılmaya başlanmış. Adanın yürüyerek ulaşabilen yerlerinde de birçok manastır kalıntısı var. Dalyan Boğazına bakan bir yamaçtaki Leka Panagia Manastırı’ndan geriye yalnızca keşişlerin kaldığı taş bina ulaşmış, ancak o da özel mülk olduğu için yalnızca uzaktan görülebiliyor. Cundanın karşısındaki Ta­vuk Adasında da temeline kadar yıkılmış bir manastırın kalıntıları bulunuyor.

Cundanın kuzeyindeki Pateriça bölgesi adanın en bakir yeri. Pateriça’da pek kimsenin kalmadığı iki köy de var. Birinci köy ve İkinci köy diye adlandırılan bu yerleşimler eskiden Rum köyleriymiş, mübadeleden sonra yerleştirilen Türkler burada yaşamayınca köyler terk edilmiş. İkinci köyden yaklaşık yarım saat yüründüğünde deniz kıyısındaki Hagios Dimitrios Selina (Ayışığı) Manastırı’na varılıyor. Ma­nastıra kadar giden bir araç yolu yok. Issız bir koydaki manastır mübadeleden sonra özel mülk olmuş.

Pateriça Körfezi’ndeki Güvercin Adası’nda da uzaktan bir kaleyi andıran Hagios Georgios Manastırının kalıntıları var. Burası Korsan Adası olarak da adlandırılıyor, çünkü eskiden burada korsanlığı bırakmış keşişler yaşarmış.

Ne Yenir?

Girit ve Midilli adasının izlerini taşıyan yemekler Ayvalık yemeklerinin temelini oluşturuyor. Yöreye özgü deniz ürünlerinden Papalina balığı ve Akuavadis'le, istifno otu, Aspariça otu, kabak çiçeği dolması, deniz börülcesi yalnızca burada pişirilen yemeklerden. Adı ilçeyle özdeşleşmiş Ayvalık tostu ve Papalina balığı da Ayvalık'a özgü lezzetlerden.

Yapmadan Dönme!

» Kilise ve manastırları gezmeden,
» Tarih kokan sokakları keşfe çıkmadan,
» Ayışığı Manastırı nda güneşin batışını izlemeden
» Taş kahvede oturmadan,
» Papalina yemeden, DÖNME!

Ayvalık Nerede, Nasıl Gidilir?

Ayvalık; İzmir'e 155, Bursa ya 277, Bandırma'ya 225 km, Ankara'ya 675 ve İstanbul'a 520 km uzaklıkta. Büyük kentlerden Ayvalık'a düzenli otobüs seferleri bulunuyor. Ay­valık merkezine 8 km uzaklıktaki Cunda'yla Ayvalık arasında belediye otobüsleri de çalışıyor. Yazları Ayvalık ve Cunda'dan saat başı karşılıklı motor seferleri düzenleniyor.
08.01.2018 / 0 / 70

Yorum Ekleyin

  • Okunamayan kodu yenilemek için resmin üstüne tıklayınız

Gezilecek Yerler

Gezi Rehberi

Butik Oteller

Didim'de Gezilecek Yerler

Didim'de Gezilecek Yerler

Aydın'ın güneybatısında uzanan upuzun kumsalları ile birlikte Ege Bölgesinin en
Cunda (Alibey) Adası Gezilecek Yerler

Cunda (Alibey) Adası

Ayvalık'ın kuzeybatısında bulunan ve Lale Adası yolu üzerindeki Türkiye'nin ilk
Çeşme'de Gezilecek Yerler

Çeşme'de Gezilecek Yerler

Bir tarım yerleşmesi olan Çeşme, 1960'ların ikinci yarısında turizm alanında
Şirince'de Gezilecek Yerler

Şirince'de Gezilecek Yerler

Ege'nin adı gibi şirin bir köyü olan Şirince ormanlarla çevrili yemyeşil bir
Bodrum'da Gezilecek Yerler

Bodrum'da Gezilecek Yerler

Bodrum son on beş, yirmi yıl içinde tatil deyince akla gelen ilk yer ve
Kuşadasında Gezilecek Yerler

Kuşadasında Gezilecek Yerler

Kuşadası; 20 kilometreyi bulan kumsalları, ormanları, limanı ve tarihi
Dünyanın Harikası Efes

Dünyanın Harikası Efes

Antik dünyanın yedi harikasından birinin bulunduğu Efes (Ephesos) bir zamanlar
Alaçatıda Gezilecek Yerler

Alaçatıda Gezilecek Yerler

Alaçatı denizden 3 km içeride kurulmuş; kuzeyinde tropik sahilleri andıran
Foçada Gezilecek Yerler

Foçada Gezilecek Yerler

Ege'nin eski dokusunu koruyabilmiş nadir yerlerinden biri olan Foça; Akdeniz
Uşakta Gezilecek Yerler

Uşakta Gezilecek Yerler

Ege Bölgesi, Anadolu'nun antik dönemlerdeki özelliğe sahip en özel
Muğlada Gezilecek Yerler

Muğlada Gezilecek Yerler

Türkiye’nin Ege kıyılarında bulunan Muğla yıllardır yerli ve yabancı birçok
Kütahyada Gezilecek Yerler

Kütahyada Gezilecek Yerler

Kütahya, Türkiye'de seramik üretimi ile meşhur olan bir kent olarak çok
İzmirde Gezilecek Yerler

İzmirde Gezilecek Yerler

İzmir, Ege Bölgesinin tam merkezinde bulunan bir körfez şehridir. İzmir
up