Kışın doğada yüz ve eller aynı anda soğuk, rüzgâr, kuru hava, ıslaklık ve güneş ışınımına maruz kalır. Bu koşullar ciltte kuruluk, kızarıklık, çatlama ve yanma yapabileceği gibi kar yansımasıyla güneş yanığı riskini de artırabilir. Soğukta oluşan her kızarıklık basit tahriş değildir; uyuşma, beyazlaşma, sertleşme veya su toplaması donma belirtisi olabilir. Bu rehber genel bilgilendirmedir. Şiddetli ağrı, yaygın kabarcık, his kaybı veya donma şüphesinde 112'yi arayın ya da sağlık kuruluşuna başvurun.
Soğuk hava cildin nemini azaltır, rüzgâr ise yüzeydeki koruyucu tabakayı zayıflatır. Yüz, dudak, el sırtı ve parmak eklemleri bu nedenle gerilebilir, pul pul dökülebilir veya çatlayabilir. Islak eldiven ve terli kıyafet cildi daha uzun süre soğuğa maruz bırakır. Dar eldiven, yüzük veya bot dolaşımı sıkıştırabilir. Soğukta ciltte ağrı ve his azalması başladığında dışarıda kalmaya devam etmek yerine rüzgârdan korunaklı bir yere geçin. Kuru ve rahat katmanlar, tahrişi büyümeden durdurmanın ilk adımıdır.
Tahrişte kuruluk, gerginlik, kaşıntı, yanma, kızarıklık ve ince çatlaklar görülebilir. Dudaklarda soyulma, el eklemlerinde çatlama veya eldiven temas yerlerinde hassasiyet oluşabilir. Cildi kaşımak ve sert sabunla sık yıkamak sorunu artırabilir. Mola sırasında yüz ve elleri kontrol edin; parmaklarda renk değişimi, uyuşma veya dokunma hissinde azalma varsa bunu yalnızca kuru cilt diye değerlendirmeyin. Çatlaklar kanıyor, iltihaplanıyor veya ağrı giderek artıyorsa profesyonel değerlendirme gerekir.
Ultraviyole ışınları yalnızca yazın etkili değildir. Kar, güneş ışığını yansıtarak yüzün, kulakların, dudakların ve el sırtlarının aldığı toplam UV miktarını artırabilir. Bulutlu ve serin hava da güneş yanığı ihtimalini ortadan kaldırmaz. Kış güneş yanığı birkaç saat sonra kızarıklık, sıcaklık hissi, hassasiyet ve ağrı şeklinde fark edilebilir. Kar körlüğü de aynı ortamda gelişebilen ayrı bir göz sorunudur; cilt yanığı ile göz ağrısını birbirine karıştırmayın. Yüksek rakımda koruyucu planı daha dikkatli uygulayın.
Rüzgârı ve suyu dışarıda tutan bir üst katman, yalıtımlı eldiven, kulakları örten başlık ve boyunluk kullanın. Eldivenin içine giyilen ince astar, ıslanan dış katmanı değiştirmeyi kolaylaştırır. Yüz ve dudak için soğukta çatlamaya uygun nemlendirici ve SPF içeren ürünleri ürün talimatına göre uygulayın. Güneş koruyucuyu açıkta kalan kulak, burun, yanak, el sırtı ve boyun bölgelerine de sürün. Ürünü terleme veya silinme sonrası yenileyin. Yeni bir kozmetik ürünü uzun rota öncesi ilk kez denemeyin.
Güneş yanığı şüphesinde güneşten çıkın, gölgeli veya kapalı bir yere geçin ve cildi serinletin. Soğuk kompresi bezle sararak kısa aralıklarla uygulamak rahatlatabilir; buzu doğrudan cilde koymayın. Cildi soymayın, kabarcıkları patlatmayın ve tahrişli bölgeyi yeniden güneşe maruz bırakmayın. Su için ve ürün etiketindeki kullanım bilgisine uyun. Geniş kabarcıklar, yüz veya göz çevresinde yanık, ateş, bulantı, baş dönmesi, ciddi ağrı ya da çocuklarda belirgin yanık varsa sağlık yardımı alın.
Basit kuruluk ve tahrişte cilt genellikle kuru, gergin ve kızarık olur; donmada ise uyuşma, beyaz-gri veya mavimsi renk, sert-mumsu doku, şişlik ve kabarcık görülebilir. Bu ayrımı evde kesinleştirmek zor olabilir. Donma ihtimalinde cildi ovalamayın, karla ovmayın, ateşe veya ısıtıcıya dayamayın. Kişiyi sıcak ve kuru ortama alın, ıslak giysileri çıkarın ve tıbbi yardım isteyin. Donmuş bölge tekrar soğuğa maruz kalacaksa sahada eritmeye çalışmak daha fazla hasar oluşturabilir.
Her molada eldivenlerin ve çorapların kuru olup olmadığını, yüzün hissini ve renk değişimini kontrol edin. Parmakları hareket ettirememe, uyuşma veya ağrı varsa rotayı kısaltın. Çantada yedek eldiven, kuru çorap, boyunluk, dudak balmı, güneş koruyucu, termal battaniye ve su bulundurun. Mola yerini rüzgârdan korunaklı seçin; doğrudan güneşe çıkmak için katmanları çıkarmayın. Grup arkadaşlarının yüz ve ellerini de gözlemlemek, kişinin fark etmediği erken belirtileri yakalamaya yardımcı olur.
Yüz veya elde his kaybı, beyazlaşma, sertleşme, morarma, su toplaması, yaygın şişlik, ciddi çatlak, enfeksiyon bulgusu veya giderek artan ağrı varsa sağlık kuruluşuna başvurun. Güneş yanığı yüzde veya göz çevresindeyse, geniş kabarcıklar oluştuysa ya da ateş, bulantı ve sersemlik eşlik ediyorsa beklemeyin. Kişide yoğun titreme, peltek konuşma, uyku hâli veya kafa karışıklığı varsa hipotermi ihtimali de düşünülür ve 112 aranır. Kış gezilerinde erken dönmek, cilt hasarını ilerletmemek için doğru karardır.
