Eceabat, Çanakkale Boğazı'nın karşı kıyısında yer alan ve tarihî yarımadanın önemli duraklarını bir araya getiren bir ilçedir. Trak, antik Yunan, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinin izleri; 1915 Çanakkale Savaşları'nın anıt ve savaş alanlarıyla birlikte okunur.
Eceabat gezisi, ilçe merkezindeki tarihî dokuyla sınırlı kalmamalıdır. Kilitbahir, Seddülbahir, Alçıtepe ve Yalova çevresindeki duraklar farklı birer rota olarak planlanabilir. Açık hava alanlarında güncel ziyaret ve güvenlik duyuruları kontrol edilmelidir.
Bölgenin erken yerleşim geçmişi Traklara ve daha sonra Miletos, Phokaia ve Lesbos bağlantılı topluluklara uzanır. Antik Sestos ve Madytos adları, boğaz geçişinin tarih boyunca neden önemli olduğunu gösterir. Osmanlı döneminde Ece Bey'in adıyla ilişkilendirilen Eceabat, 1915 savaşları sırasında büyük zarar görmüş ve sonrasında yeniden kurulmuştur.
Yalova köyü yakınındaki Sestos, antik çağda boğaz geçişini kontrol eden önemli yerleşimlerden biriydi. Kazılarda Roma dönemine ait sikkeler, yazıtlar ve seramik parçaları bulunmuş; Bizans döneminden sarnıç izleri de bölgenin uzun süre kullanıldığını göstermiştir.
Kilitbahir Kalesi, Fatih Sultan Mehmet döneminde inşa edilen özgün planlı Osmanlı kalelerindendir. İç içe geçmiş savunma kütleleri ve boğazın dar bölümündeki konumu, yapının yalnızca mimari değil askerî tarih açısından da önem taşımasını sağlar.
Seddülbahir ve Morto Koyu çevresindeki Çanakkale Şehitleri Anıtı, savaşta hayatını kaybedenleri anmak için inşa edilmiş büyük memorial yapılardandır. Hisarlık Burnu'ndaki konumu, boğaz ve tarihî alan manzarasını birlikte görmeyi sağlar.
Alçıtepe köyündeki Bakkal Salim Mutlu Müzesi, savaş alanlarında bulunan kişisel eşyalar ve küçük buluntular üzerinden gündelik savaş deneyimine odaklanır. Koleksiyonun oluşma hikâyesi, anıtların yanında bireysel hafızanın da önemli olduğunu hatırlatır.
Seddülbahir, Arıburnu, Conkbayırı ve çevredeki şehitlikler Eceabat tarih rotasının ana duraklarıdır. Her alanı aynı güne sıkıştırmak yerine seçilen bölgeye göre yavaş ilerlemek, anıtların anlamını ve arazinin coğrafyasını daha iyi kavramayı sağlar.
İlçe merkezi, Kilitbahir ve Seddülbahir ayrı durak kümeleri olarak düşünülebilir. Açık havada yürüyüş, yokuş ve rüzgâr koşulları hesaba katılmalı; şehitliklerde sessiz davranılmalı ve belirlenmiş yolların dışına çıkılmamalıdır.
Eceabat’ta gezilecek yerler, antik boğaz yerleşimleri ile Osmanlı savunma mimarisini ve Çanakkale Savaşları'nın hafızasını bir arada sunar. İlçeyi gezerken tarihî yapıların, müzelerin ve savaş alanlarının birbirini tamamlayan yönlerini görmek en anlamlı rota yaklaşımıdır.
